08.30   Ontvangst met koffie en thee

09:30    Opening door Drs. Nina Nijland
Onderwerp: Leefstijl, ziekten en veroudering

09:45    Dr. Steven van Lelyveld & Drs. Nina Nijland
Onderwerp: Leefstijlziekten verbonden: diabetes, obesitas en mondgezondheid in samenhang

10:35    Prof dr. Peter Nolte & Drs. Luciano Pitzurra
Onderwerp: Artrose, reumatoïde artritis en parodontitis: een translationeel perspectief.

11:25    Koffiepauze

11:55    Drs. Yalda Ahmadzai
Onderwerp: zwangerschap en mondgezondheid

12:45    Lunchpauze

13:45    Dr. Maartje Klapwijk & Drs. Arthur Diemel
Onderwerp: vergrijzing, wat is daarvan de invloed op de mond?

14:35    Drs. Micha Brinkman & Drs. Nina Nijland
Onderwerp: Hart- en vaatziekten en inflammatie, medicatie, en management van bacteriëmie in de tandheelkundige praktijk

15:25    Theepauze

15:55    Em. Prof. dr. Bruno Loos
Onderwerp: multimorbiditeit

16.45    Afsluiting en borrel

Drs. Nina Nijland & Dr. Steven van Lelyveld – Leefstijlziekten verbonden – Diabetes, obesitas en mondgezondheid in samenhang 

Deze presentatie gaat over diabetes en obesitas als lifestyleziekten en hun relatie met mondgezondheid. De nadruk ligt op de wisselwerking tussen diabetes en ontstekingen, waaronder parodontitis, waarbij verhoogde bloedsuikers het risico op ontsteking vergroten en orale infecties op hun beurt de glucoseregulatie kunnen verslechteren. Er is dus sprake van een tweerichtingsrelatie. Naast parodontitis komen ook cariës en andere mondproblemen vaker voor bij mensen met diabetes. Een goede behandeling van diabetes kan de mondgezondheid verbeteren, terwijl behandeling van parodontitis ook kan bijdragen aan een betere bloedsuikerregulatie. Obesitas wordt besproken als versterkende factor, omdat het samenhangt met laaggradige systemische ontsteking en insulineresistentie, wat zowel diabetes als mondontstekingen kan verergeren. De presentatie benadrukt dat deze aandoeningen overlappende risicofactoren hebben en dat een geïntegreerde aanpak van leefstijl, medische behandeling en mondzorg belangrijk is.

Leerpunten:

• Diabetes verhoogt het risico op mondontstekingen zoals parodontitis en leidt ook tot meer cariës en andere mondproblemen.
• Parodontitis en diabetes beïnvloeden elkaar wederzijds in een tweerichtingsrelatie.
• Obesitas versterkt systemische ontsteking en insulineresistentie, waardoor zowel diabetes als mondproblemen verergeren.
• Gedeelde leefstijlfactoren benadrukken het belang van interdisciplinaire samenwerking voor preventie en behandeling.

Dr. Peter Nolte & Drs. Luciano Pitzurra – Artrose, reumatoïde artritis en parodontitis: een translationeel perspectief

De presentatie bespreekt artrose en reumatoïde artritis als twee verschillende gewrichtsaandoeningen. Bij artrose kan inflammatie en kraakbeenschade optreden. Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte met chronische gewrichtsontsteking. Ook wordt parodontitis behandeld als chronische ontsteking in de mond die mogelijk invloed heeft op systemische ontstekingsprocessen in het lichaam en betrokken kan zijn bij deze reumatische ziekten. Vanuit een translationeel perspectief wordt gekeken hoe deze biologische inzichten kunnen leiden tot betere diagnostiek en behandelingen, bijvoorbeeld door gerichte ontstekingsremming, persoonlijke therapie en meer aandacht voor mondgezondheid binnen de medische behandeling. Daarnaast wordt aandacht besteed aan speciale mondhygiëneproducten voor mensen met een verminderde handfunctie, bijvoorbeeld door artrose, zodat goede mondzorg ook voor deze groep beter uitvoerbaar blijft.

Leerpunten:

• Artrose is vooral een degeneratieve gewrichtsaandoening door kraakbeenslijtage waarbij tevens inflammatie kan optreden, terwijl reumatoïde artritis een auto-immuunziekte is met chronische ontsteking.
• Parodontitis is een chronische mondontsteking die mogelijk bijdraagt aan systemische ontstekingsprocessen en een relatie kan hebben met reumatische aandoeningen.
• Translationeel onderzoek probeert biologische kennis over ontsteking en het microbioom te vertalen naar betere diagnostiek, preventie en behandeling.
• Mensen met een verminderde handfunctie, bijvoorbeeld door artrose, hebben baat bij aangepaste mondhygiëneproducten om goede mondzorg mogelijk te houden.

Drs. Yalda Ahmadzai – Zwangerschap en mondgezondheid

Tijdens de zwangerschap ondergaat het lichaam van de vrouw grote hormonale en immunologische veranderingen. Deze veranderingen hebben niet alleen invloed op het algemene welzijn, maar ook op de mondgezondheid. Door een aangepaste werking van het immuunsysteem en verhoogde hormoonspiegels (zoals oestrogeen en progesteron) worden het tandvlees en het parodontium gevoeliger voor ontstekingen.

Een veelvoorkomende aandoening tijdens de zwangerschap is zwangerschapsgingivitis, waarbij het tandvlees rood, gezwollen en bloedingsgevoelig is. Wanneer deze ontsteking niet tijdig wordt behandeld, kan dit leiden tot parodontitis. Parodontitis tijdens de zwangerschap wordt in verband gebracht met verschillende zwangerschapscomplicaties, zoals vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Ook een granuloma gravidarum is een veelvoorkomend probleem tijdens de zwangerschap. De pathofysiologie en behandeling hiervan zal worden besproken.

Goede mondhygiëne en professionele mondzorgbegeleiding tijdens de zwangerschap zijn daarom essentieel om zowel de mondgezondheid van de moeder als de gezondheid van het ongeboren kind te beschermen.

Leerpunten:

• Het immuunsysteem verandert tijdens de zwangerschap om afstoting van de foetus te voorkomen, waardoor de weerstand tegen bacteriële infecties vermindert.
• Hormonale schommelingen (met name oestrogeen en progesteron) verhogen de doorbloeding en gevoeligheid van het tandvlees.
• Zwangerschapsgingivitis komt vaak voor, het is van belang dit tijdig te herkennen en te behandelen.
• Parodontitis tijdens de zwangerschap wordt geassocieerd met complicaties zoals vroeggeboorte en een laag geboortegewicht.
• Preventie door goede mondhygiëne, regelmatige tandarts- of mondhygiënistbezoeken en voorlichting is van groot belang.

Dr. Maartje Klapwijk & Drs. Arthur Diemel – Vergrijzing, wat is daarvan de invloed op de mond?

• Mondzorg bij ouderen
• Palliatieve zorg
• Psychogeriatrie

Samenvatting:

Specialist ouderengeneeskunde Maartje Klapwijk en tandarts Arthur Diemel nemen de deelnemers mee in de complexe praktijk van mondzorg bij kwetsbare ouderen op de psychogeriatrische afdeling van een zorginstelling. Aan de hand van concrete casuïstiek wordt inzicht gegeven in het volledige behandeltraject: van intake en gezamenlijke besluitvorming tot uitvoering van zorg. Daarbij wordt aandacht besteed aan medische, ethische en organisatorische afwegingen, en aan de samenwerking tussen arts en tandarts binnen de langdurige zorg.

Drs. Micha Brinkman & Drs. Nina Nijland – Hart- en vaatziekten en inflammatie, medicatie, en management van bacteriëmie in de tandheelkundige praktijk

Hart- en vaatziekten komen frequent voor bij tandheelkundige patiënten en vragen om een zorgvuldige medische risico-inschatting voorafgaand aan behandeling. In deze lezing wordt de wisselwerking tussen orale infecties en cardiovasculaire aandoeningen besproken, met speciale aandacht voor de relatie tussen parodontitis en atherosclerose, het gebruik van specifieke medicatie en de indicaties voor antibioticaprofylaxe.

Chronische orale inflammatie, met name parodontitis, hangt samen met systemische ontstekingsactiviteit en endotheel dysfunctie en kan bijdragen aan de ontwikkeling en progressie van atherosclerose.

Medicatie kan verschillende uitwerkingen hebben op de mond. Een bekende hiervan is gingivahyperplasie bij het gebruik van calciumantagonisten. De klinische besluitvorming bij tandheelkundige behandeling van patiënten die bloedverdunners of calciumantagonisten gebruiken, inclusief de afweging tussen bloedings- en tromboserisico en het beleid ten aanzien van het continueren van medicatie zal worden besproken.

Daarnaast kan bacteriemie na tandheelkundige ingrepen klinisch relevant zijn bij patiënten met specifieke cardiale risicoprofielen. De actuele aanbevelingen voor antibioticaprofylaxe besproken en wordt toegelicht welke patiëntengroepen daadwerkelijk een verhoogd risico op endocarditis hebben.

Tot slot wordt een praktisch overzicht gegeven van welke tandheelkundige behandelingen doorgaans veilig kunnen worden uitgevoerd, wanneer aanpassingen nodig zijn en in welke situaties overleg met de behandelend arts, uitstel van behandeling of behandeling in een meer gecontroleerde setting aangewezen is.

De lezing is gericht op direct toepasbare klinische handvatten voor de dagelijkse tandheelkundige praktijk.

Leerdoelen:

• De relatie tussen systemische ontsteking (waaronder parodontitis) en atherosclerose beschrijven
• Een onderbouwde beslissing nemen over het continueren of stoppen van bloedverdunners en calciumantagonisten rondom tandheelkundige behandelingen
• Het risico op bacteriemie en infectieuze endocarditis in relatie tot tandheelkundige behandeling beoordelen
• De actuele indicaties voor antibioticaprofylaxe correct toepassen
• Bepalen welke tandheelkundige behandelingen veilig uitgevoerd kunnen worden en wanneer aanpassing, overleg of uitstel geïndiceerd is

Em. Prof. dr. Bruno Loos – Multimorbiditeit in de mondzorg praktijk

Door de vergrijzing en de toegenomen levensverwachting stijgt het aantal mensen met één of meerdere chronische aandoeningen (multimorbiditeit). Tegelijkertijd behouden steeds meer mensen dankzij verbeterde mondzorg hun eigen dentitie. Hierdoor vormen medisch gecompromitteerde patiënten een groeiend deel van de tandheelkundige populatie. Parodontitis is geassocieerd met diverse systemische aandoeningen, waaronder hypertensie, diabetes mellitus en hart- en vaat ziekten (cardiometabole ziekten) en longaandoeningen. Uit epidemiologisch onderzoek blijkt dat mensen met parodontitis vaker één of meerdere chronische aandoeningen (co-morbiditeit of multimorbiditeit) hebben dan mensen zonder parodontitis. Voor tandheelkundige patiënten met andere orale aandoeningen dan parodontitis is de literatuur vooralsnog beperkter wat betreft de prevalentie van multimorbiditeit. Omgekeerd zijn er duidelijke aanwijzingen dat mensen met multimorbiditeit een verhoogd risico hebben op wortelcariës en versneld verlies van gebitselementen. Concluderend kan worden gesteld dat mondgezondheid zowel beïnvloed kan worden door systemische aandoeningen als een indicator kan zijn van onderliggende systemische problematiek. Dit onderstreept het toenemende belang voor mondzorgprofessionals om kennis te hebben van de relatie tussen algemene gezondheid en mondgezondheid. Tijdens deze lezing wordt tevens concreet ingegaan op de introductie en het gebruik van een aangepaste medische anamnesevragenlijst voor de mondzorgpraktijk.

Leerdoelen

Na afloop van de lezing kan de deelnemer:

• Het begrip multimorbiditeit definiëren en de relatie tussen multimorbiditeit, parodontitis en algemene mondgezondheid toelichten.
• De associatie tussen parodontitis en cardiometabole aandoeningen beschrijven en de klinische relevantie hiervan voor de mondzorgpraktijk uitleggen.
• Het belang van een aangepaste medische anamnese in de mondzorgpraktijk onderbouwen en toepassen in de eigen klinische setting.

• Drs. Nina Nijland (Parodontoloog NvVP, Parodontologie Haarlem en Parodontologie Huizen en onderzoeker ACTA)

Nina behaalde haar MSc in Tandheelkunde, waarna zij de driejarige postdoctorale specialisatie ‘Oral Health Sciences, Parodontologie’ aan het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) met onderscheiding afrondde. Momenteel werkt zij als parodontoloog NVvP in diverse praktijken, waar zij zowel patiënten behandelt als stagiaires begeleidt.

In aanvulling op haar klinische werkzaamheden is Nina promovenda aan het ACTA, waar zij onderzoek doet naar de ontwikkeling van een holistische samenwerking tussen tandheelkundige en medische specialisten. Haar onderzoek richt zich tevens op de relatie tussen parodontitis en andere systemische aandoeningen zoals diabetes, hart- en vaatziekten, obesitas en ongunstige zwangerschapsuitkomsten. In het kader van haar onderzoek heeft zij de toepasbaarheid van een bestaande screeningstool voor ernstige parodontitis binnen de ziekenhuiszorg onderzocht en aangetoond dat deze effectief inzetbaar is voor het screenen van medische patiënten. Zij deelt haar bevindingen regelmatig op medische of tandheelkundige congressen en tijdens cursussen, met als doel het belang van deze samenwerking en de onderlinge verbanden te benadrukken.

Naast haar carrière in de parodontologie heeft Nina een grote passie voor hardlopen en traint zij vrijwel dagelijks voor marathons, iets waar zij niet over uitgepraat raakt.

• Prof dr. Peter Nolte (Orthopedisch chirurg, Spaarne Gasthuis en hoogleraar Orthopedie Vrije Universiteit Amsterdam/ ACTA)

Prof. dr. Peter A. Nolte is orthopedisch chirurg en gespecialiseerd in heup, knie en voet en enkel problematiek. Hij behandeld patiënten conservatief en operatief aan verschillende aandoeningen waarvan meestal artrose het probleem is. Sinds april 2022 heeft hij een aanstelling als bijzonder hoogleraar Orthopaedie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Zijn aanstelling is bij de afdeling Orale Celbiologie van ACTA. De leeropdracht luidt translationeel tandheelkundig onderzoek. Lopende wetenschappelijke projecten waar hij zich mee bezig houdt zijn: zijn bone on a chip, in vitro diabetic implant model, endolysine therapie, implantaat botingroei, en adipositas, microbioom en artrose.

• Drs. Luciano Pitzurra (Parodontoloog NVvP, Mondcleanic en Kliniek voor parodontologie en implantologie Noord Holland en onderzoeker ACTA)

Luciano Pitzurra is een toegewijde parodontoloog met een passie voor chirurgie, onderzoek en onderwijs. Hij behaalde zijn tandartsexamen aan de Universiteit van Cagliari (2012) en een master in Endodontologie en Restauratieve Tandheelkunde (2015). Aan het ACTA in Amsterdam specialiseerde hij zich in Parodontologie en Implantologie, waar hij tevens de titel MSc in Oral Health Sciences (2018) behaalde en accreditatie verkreeg van de European Federation of Periodontology (EFP).

Momenteel promoveert hij aan ACTA op het onderwerp autologe regeneratieve materialen, een onderzoek dat tweemaal werd bekroond met de EFP-prijs voor preklinisch onderzoek. Naast zijn onderzoek is hij werkzaam als parodontoloog en partner in verschillende klinieken. Als lid van de Geistlich NextGen Group werkt hij graag samen binnen een breed internationaal netwerk.

• Yalda Ahmadzai (Mondhygiënist)

Yalda is in 2024 afgestudeerd aan de opleiding Mondzorgkunde aan het Academisch Centrum voor Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). Momenteel is zij werkzaam in diverse algemene tandartspraktijken. Binnen haar vakgebied heeft zij een sterke affiniteit met parodontologie. Daarnaast houdt zij zich bezig met wetenschappelijk onderzoek naar de relatie tussen parodontale aandoeningen en zwangerschapsuitkomsten, met specifieke aandacht voor het verband tussen parodontitis en miskramen. Zij vindt het belangrijk om aandacht te vragen voor onderwerpen binnen de mondzorg waar nog relatief weinig onderzoek naar is gedaan, terwijl deze mogelijk grote impact hebben op de gezondheid van vrouwen.

• Dr. Maartje Klapwijk (Specialist ouderengeneeskunde en onderzoeker LUMC)

Maartje Klapwijk is specialist ouderengeneeskunde en senior onderzoeker aan het LUMC. Haar werk richt zich op het verbeteren van kwaliteit van leven en sterven in de langdurige zorg, met speciale aandacht voor symptoomlast, besluitvorming en passende zorg in verpleeghuizen. Zij combineert klinische praktijk met onderzoek.

• Drs. Arthur Diemel (Tandarts in zorginstellingen)

Arthur Diemel is tandarts, onderzoeker en ondernemer. In 2021 studeerde hij af aan het ACTA en startte vrijwel direct met werken binnen een zorginstelling. Daar deed hij uitgebreide ervaring op met geriatrische cliënten en met mensen met een verstandelijke beperking of somatische zorgbehoeften.

Naast zijn klinische werkzaamheden verricht hij promotieonderzoek aan het ACTA naar ambulante mondzorg voor zorgafhankelijke ouderen. Zijn betrokkenheid bij geriatrische mondzorg vindt haar oorsprong in persoonlijke ervaringen en vormt de drijfveer achter zijn inzet om de mondzorg voor kwetsbare ouderen structureel te verbeteren..

• Drs. Micha Brinkman (Arts-onderzoeker cardiologie, Heart Life klinieken)

Micha Brinkman is basisarts en werkzaam bij HeartLife Klinieken, een cardiologische kliniek met focus op de preventie van hart- en vaatziekten bij vrouwen. Voorafgaand aan zijn studie Geneeskunde behaalde hij zijn diploma fysiotherapie, wat bijdraagt aan een brede klinische blik. Vanuit een langdurige en consistente interesse in de cardiologie is zijn werk gericht op cardiovasculaire preventie. Hij verricht promotieonderzoek naar hart- en vaatziekten bij patiënten met ADHD.

• Em. Prof. dr. Bruno Loos (Emeritus-hoogleraar parodontologie ACTA)

Bruno Loos is emeritus-hoogleraar parodontologie aan het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). Tot 2020 was hij voorzitter van de afdeling Parodontologie. In de periode 2019–2022 bekleedde hij de functie van Directeur onderzoek en vice-decaan bij het ACTA. Tot september 2025 was hij Director van de door de EFP geaccrediteerde postacademische opleiding Parodontologie en Implantologie. Loos houdt zich bezig met onderzoeksvragen op het gebied van de immunobiologie van parodontale en peri-implantaire aandoeningen en onderzoekt de relatie tussen mondgezondheid en algemene gezondheid (periodontal medicine). In 2021 ontving Loos de “Distinguished Scientist Award for Research in Periodontal Disease” van de International Association of Dental Research (IADR). Bruno Loos is erelid van de Nederlandse Vereniging voor Parodontologie.

• Dr. Steven van Lelyveld (Internist-infectioloog, Spaarne Gasthuis)

Steven van Lelyveld is internist-infectioloog in het Spaarne Gasthuis sinds 2014. Hij specialiseerde zich in het UMC Utrecht en promoveerde daar op het gebied van Hiv-infectie. Naast zorg voor patiënten met infectieziekten (en in het bijzonder Hiv-infectie), behandeld hij ook veel patiënten met aandoeningen binnen de algemene interne geneeskunde, zoals diabetes mellitus. Samen met enkele collega’s geeft hij leiding aan een onderzoeksgroep waarbinnen verschillende PhD- en masterstudenten werkzaam zijn. Het onderzoek richt zich op verschillende (aspecten van) infectieziekten en vaccinatiezorg.